Podróże w najdalsze zakątki świata

1 maja jest 121. (w latach przestępnych 122.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 244 dni.

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Byka.

Święta

• imieniny obchodzą: Aniela, Asaf, Berta, Briok, Floryna, Izydora, Jakub, Jeremi, Jeremiasz, Józef, Julian, Lubomir, Maja, Orencjusz, Peregryn, Petronela, Tamara i Wiwald.
• Celtowie – Beltane
• międzynarodowe – Święto Pracy, w Polsce święto państwowe 1 maja (w Polsce i niektórych krajach dzień wolny od pracy)
• Finlandia – Vappu (dzień robotników i studentów)
• Francja – Święto konwalii
• Kazachstan, Samoa – Dzień Ludu
• Wyspy Marshalla – Święto Konstytucji
• wspomnienia i święta w Kościele rzymskokatolickim^[1][2], obchodzą:
  • św. Amator (biskup Auxerre)
  • św. Augustyn Schoeffler (męczennik)
  • św. Józef Rzemieślnik
  • św. Oriencjusz (biskup z Auch)
  • św. Peregryn Laziosi
• Kościół Starokatolicki Mariawitów^[3] i tradycjonalizm katolicki: Filipa i Jakuba Młodszego Apostołów

Wydarzenia w Polsce

• 1576 – Anna Jagiellonka poślubiła na Wawelu Stefana Batorego i została wraz z nim koronowana w katedrze wawelskiej.
• 1846 – oddano do użytku linię kolejową łączącą Szczecin ze Stargardem.
• 1864 – powstanie styczniowe: bitwa pod Zamościem.
• 1892 – Łódź: 70 tysięcy robotników rozpoczęło protesty (tzw. bunt łódzki).
• 1895 – uruchomiono latarnię w Krynicy Morskiej.
• 1928 – ukazał się pierwszy numer Cechu, organu prasowego Związku Mazurów.
• 1941 – Stadion Miejski przy ul. Dolna Wilda w Poznaniu: hitlerowcy uruchomili obóz pracy dla Żydów.
• 1945 – ukazało się pierwsze wydanie czasopisma dla dzieci Świerszczyk.
• 1948 – rozpoczął się pierwszy Wyścig Pokoju.
• 1950 – utworzono Świętokrzyski Park Narodowy.
• 1955 – powstał Zespół Filmowy Kadr.
• 1956 – rozpoczął pracę Telewizyjny Ośrodek Transmisyjny ze stacją nadawczą umieszczoną na Pałacu Kultury i Nauki.
• 1958 – oficjalna prezentacja samochodu dostawczego FSC Żuk (model A 03).
• 1960 – uroczyste otwarcie KWK 1 Maja w Wodzisławiu Śląskim, jednej z najnowocześniejszych kopalń w okresie PRL.
• 1976 – ORP Błyskawica przejął obowiązki muzeum od ORP Burza w Gdyni przy Skwerze Kościuszki.
• 1990 – utworzono parki narodowe: Drawieński i Poleski.
• 1999 – dotychczasowy biskup płocki Zygmunt Kamiński mianowany arcybiskupem metropolitą szczecińsko-kamieńskim.
• 2000 – pierwsze wydania białych tablic rejestracyjnych z flagą Polski na eurobandzie.
• 2001 – Parada Równości, pierwsza parada lesbijek i gejów w Polsce.
• 2004 – Polska dołączyła do Unii Europejskiej.
• 2009 – koncert Deep Purple we Wrocławiu; zespół na Polach Marsowych wykonał m.in. aranżację polskiego hymnu narodowego;

Wydarzenia na świecie

Bitwa w Zatoce Manilskiej na litografii z 1899

•   305 – cesarz rzymski Dioklecjan abdykował i zamieszkał w pałacu w Splicie, abdykował również cesarz Maksymian, nowymi augustami zostali dotychczasowi cezarowie Konstancjusz I Chlorus i Galeriusz, ich zastępcami (cezarami) Flawiusz Sewer i Maximinus Daia.
•   381 – Konstantynopol: otwarto Sobór konstantynopolitański I, zwołany przez cesarza Teodozjusza I Wielkiego.
•   408 – Teodozjusz II został cesarzem bizantyjskim.
• 1187 – wyprawy krzyżowe: przegrana krzyżowców z Ajjubidami w bitwie u źródła Cresson.
• 1356 – cesarz Karol IV i król Kazimierz III Wielki podpisali Układ praski, będący odnowieniem Pokoju namysłowskiego z 1348 roku.
• 1513 – Franciszek z Paoli został ogłoszony świętym przez papieża Leona X.
• 1650 – przebywający na wygnaniu król Anglii Karol II Stuart i przedstawiciele szkockiego ugrupowania Covenanters podpisali Traktat z Bredy.
• 1653 – zwycięstwo wojsk kozacko-tatarskich nad mołdawskimi w bitwie pod Popricani.
• 1707 – Anglia i Szkocja zawarły Akt Unii tworzący Wielką Brytanię.
• 1757 – Francja i Austria zawarły tzw. drugi traktat wersalski – sojusz zaczepny skierowany przeciwko Prusom (plan rozbioru Prus w którym miały brać udział Rosja, Polska, Szwecja, Austria, Saksonia i Francja).
• 1776 – założenie przez Adama Weishaupta zakonu iluminatów.
• 1786 – Wiedeń: premiera opery Wolfganga Amadeusza Mozarta Wesele Figara.
• 1886 – kulminacja strajku robotników w Chicago w kampanii na rzecz 8-godzinnego dnia pracy.
• 1888 – w Sofii otwarto ogród zoologiczny.
• 1890 – pierwsze obchody Święta Pracy.
• 1896 – otwarto Teatr Komedii w Budapeszcie.
• 1898 – wojna amerykańsko-hiszpańska: flota amerykańska odniosła zwycięstwo w bitwie w Zatoce Manilskiej.
• 1904 – reprezentacja Francji w piłce nożnej w swym pierwszym meczu zremisowała 3:3 w Brukseli z Belgią.
• 1908 – został założony klub sportowy Fram Reykjavík.
• 1930 – oficjalnie zaakceptowano i ogłoszono nazwę Plutona, obecnie planety karłowatej.
• 1931 – prezydent Herbert Hoover dokonał otwarcia Empire State Building w Nowym Jorku.
• 1941 – premiera filmu Obywatel Kane.
• 1945 – II wojna światowa: zakończyła się Bitwa pod Halbe.
• 1949 – Gerard Kuiper odkrył Nereidę, księżyc Neptuna.
• 1953 – rozpoczęła nadawanie Telewizja Czechosłowacka.
• 1955 – w Pradze odsłonięto pomnik Stalina.
• 1960 – nad ZSRR został zestrzelony samolot szpiegowski U-2 pilotowany przez Gary'ego Powersa.
• 1960 – utworzono indyjskie stany Gujarat i Maharashtra.
• 1963 – Zalman Szazar został prezydentem Izraela.
• 1964 – napisano i uruchomiono pierwszy program w języku programowania BASIC.
• 1967 – dokonano oblotu holenderskiego samolotu pasażerskiego Fokker F28.
• 1967 – w Las Vegas odbył się ślub Elvisa Presleya i Priscilli Beaulieu.
• 1978 – napisano i wysłano pierwszy internetowy spam.
• 1987 – papież Jan Paweł II beatyfikował Edytę Stein.
• 1991 – w stulecie encykliki Leona XIII Rerum Novarum papież Jan Paweł II wydał encyklikę Centesimus annus.
• 1994 – podczas wyścigu o Grand Prix San Marino na torze Imola zginął Brazylijczyk Ayrton Senna.
• 1997 – opozycyjna Partia Pracy wygrała wybory parlamentarne w Wielkiej Brytanii.
• 2003 – w trzęsieniu ziemi w tureckim mieście Bingöl zginęło 176 osób, a 520 zostało rannych.
• 2004 – Polska i dziewięć innych państw zostało oficjalnie przyjętych do Unii Europejskiej.
• 2008 – Chiny: otwarto najdłuższy morski most, przez Zatokę Hangzhou, o długości 36 km.

Urodzili się

• 1218 – Rudolf I Habsburg, król Niemiec (zm. 1291)
• 1533 – Katarzyna z Palmy, hiszpańska augustianka, wizjonerka, święta katolicka (zm. 1574)
• 1826 – Francesco Nullo, włoski pułkownik, uczestnik Powstania Styczniowego (zm. 1863)
• 1839 – Hilaire Bernigaud de Chardonnet, książę, francuski chemik i przemysłowiec (zm. 1924)
• 1852 – Santiago Ramón y Cajal, hiszpański histolog, laureat Nagrody Nobla (zm. 1934)
• 1855 – Marie Corelli, brytyjska pisarka (zm. 1924)
• 1866 – Stanisław Patek, polski prawnik, adwokat, dyplomata, minister (zm. 1944)
• 1872 – Hugo Alfvén, szwedzki kompozytor (zm. 1960)
• 1876 – Marian Malinowski, działacz socjalistyczny i niepodległościowy, minister (zm. 1948)
• 1891 – Charley Patton, amerykański muzyk bluesowy (zm. 1934)
• 1893 – Benedykta Mackieło, polska rekordzistka długowieczności (zm. 2007)
• 1895 – Nikołaj Jeżow, radziecki działacz państwowy, szef NKWD, ludowy komisarz bezpieczeństwa państwowego (zm. 1940)
• 1898 – Władysław Goral, polski duchowny katolicki, biskup lubelski (zm. 1945)
• 1899 – Stanisław Skarżyński, polski lotnik (zm. 1942)
• 1900 – Aleksander Wat, polski pisarz (zm. 1967)
• 1901 – Antal Szerb, węgierski pisarz [zm. 1945
• 1908 – Krystyna Skarbek, polska agentka brytyjskiej tajnej służby SOE (zm. 1952)
• 1909 – Zbigniew Uniłowski, polski pisarz (zm. 1937)
• 1911 – Leon Majman, polski dyplomata, działacz robotniczy, więzień polityczny (zm. 2007)
• 1912 – Anna Dylikowa, polska geograf (zm. 2000)
• 1914 – Mieczysław Wałęga, polski dowódca wojskowy, oficer, generał brygady, żołnierz AK, działacz emigracyjny (zm. 2009)
• 1916 – Glenn Ford, amerykański aktor (zm. 2006)
• 1917 – Danielle Darrieux, francuska aktorka
• 1920 – Eugeniusz Grochal, polski polityk, minister
• 1922 – Jan Wiktor Wiśniewski, polski piłkarz, reprezentant Polski
• 1923 – Joseph Heller, amerykański pisarz (zm. 1999)
• 1924
  • Dodo Abashidze, gruziński aktor, reżyser (zm. 1990)
  • Wiktor Astafiew, rosyjski pisarz (zm. 2001)
  • Karel Kachyňa, czeski reżyser filmowy (zm. 2004)
• 1925 – Scott Carpenter, amerykański astronauta
• 1926 – Janina Hertz, polska pisarka (zm. 1993)
• 1927 – Laura Betti, włoska aktorka (zm. 2004)
• 1928 – Mirosław Milewski, polski polityk, minister spraw wewnętrznych (zm. 2008)
• 1929
  • Ralf Dahrendorf, niemiecki socjolog, politolog, polityk (zm. 2009)
  • Azzedine Laraki, marokański polityk, premier Maroka (zm. 2010)
  • Stanisław Mikulski, polski aktor
• 1931 – Elwira Seroczyńska, polska łyżwiarka szybka, wicemistrzyni olimpijska i mistrzyni świata (zm. 2004)
• 1935 – Jacek Pankiewicz, polski pisarz
• 1936 – Danièle Huillet, francuska reżyserka filmowa (zm. 2006)
• 1937 – Chazret Sowmien, rosyjski polityk, prezydent Adygei
• 1938 – Stanisław Musiał, polski jezuita, zwolennik dialogu chrześcijańsko-żydowskiego (zm. 2004)
• 1939 – France Rumilly, francuska aktorka
• 1940
  • Colette Avital, izraelska polityk, parlamentarzystka
  • Edward Redliński, polski pisarz
• 1941 – Edward Ozorowski, polski duchowny katolicki, arcybiskup diecezji białostockiej
• 1942 – Jean Saubert, amerykańska narciarka alpejska (zm. 2007)
• 1944 – Józef Serafin, polski organista i pedagog
• 1947
  • Grażyna Barszczewska, polska aktorka
  • Krzysztof Knittel, polski kompozytor muzyki współczesnej, twórca muzyki elektronicznej
• 1948 – Tadeusz Huk, polski aktor
• 1949 – Stanisław Zając, polski adwokat, polityk, senator (zm. 2010)
• 1950 – Józef Giergielewicz, polski powieściopisarz
• 1951 – Michał Kwieciński, polski scenarzysta, reżyser, producent filmowy
• 1953 – Joanna Szczepkowska, polska aktorka, pisarka i felietonistka
• 1954 – Zygmunt Chajzer, polski prezenter radiowy i telewizyjny, dziennikarz
• 1955
  • Andrzej Śmietanko, polski polityk
  • Andrzej Wojtyła, polski lekarz, polityk
• 1959 – Yasmina Reza, francuska dramatopisarka
• 1968 – Oliver Bierhoff, niemiecki piłkarz
• 1971 – Eva Lund, szwedzka curlerka, złota medalistka ZIO 2006 i ZIO 2010
• 1973 – Oliver Neuville, niemiecki piłkarz
• 1975 – Aleksiej Smiertin, rosyjski piłkarz
• 1975 – Marc-Vivien Foé, kameruński piłkarz (zm. 2003)
• 1978 – Daniel Wołodźko, polski dziennikarz radia RMF FM (zm. 2008)
• 1980 – Jacek Dehnel, polski pisarz, tłumacz, malarz
• 1981 – Aliaksandr Hleb, białoruski piłkarz
• 1982
  • Tommy Robredo, hiszpański tenisista
  • Darijo Srna, chorwacki piłkarz, reprezentant Chorwacji
• 1983 – Krzysztof Aleksander Janczak, polski kompozytor, aranżer, muzykolog
• 1984
  • Joanna Sakowicz, polska tenisistka
  • Alexander Farnerud, szwedzki piłkarz
• 1985 – Filip Ivanovski, macedoński piłkarz
• 1986 – Cristian Benítez, ekwadorski piłkarz
• 1987 – Shahar Peer, izraelska tenisistka
• 1987 – Primož Zupan, słoweński skoczek narciarski
• 1988 – Nicholas Braun, amerykański aktor

Zmarli

• 1118 – Matylda Szkocka, pierwsza żona Henryka I i królowa Anglii
• 1308 – Albrecht I Habsburg, książę Austrii i król Niemiec (ur. 1255)
• 1345 – Peregryn Laziosi, święty, włoski serwita, patron chorych na raka (ur. 1260)
• 1539 – Izabela Portugalska, hiszpańska królowa, niemiecka cesarzowa (ur. 1503)
• 1555 – Marcelin II, papież (ur. 1501)
• 1572 – Pius V, papież (ur. 1504)
• 1851 – Augustyn Schoeffler, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1822)
• 1852 – Jan Bonnard, francuski misjonarz, męczennik, święty katolicki (ur. 1824)
• 1870 – Gabriel Lamé, francuski matematyk (ur. 1795)
• 1873 – David Livingstone, szkocki misjonarz, odkrywca (ur. 1813)
• 1904
  • Fiodor Bredichin, rosyjski astronom (ur. 1831)
  • Antonín Dvořák, czeski kompozytor (ur. 1841)
• 1940 – Świętopełk Karpiński, polski poeta (ur. 1909)
• 1944 – Icchak Kacenelson, żydowski pisarz tworzący w języku jidysz, tłumacz (ur. 1886)
• 1945 – Joseph Goebbels, niemiecki polityk, działacz nazistowski, minister propagandy III Rzeszy (ur. 1897)
• 1946 – Phil Jutzi, niemiecki reżyser filmowy (ur. 1896)
• 1978 – Aram Chaczaturian, armeński kompozytor (ur. 1903)
• 1988
  • Tadeusz Bejm, polski polityk, minister (ur. 1929)
  • Mikołaj Olszewski, technik włókiennik, polityk, b. kierownik resortu przemysłu drobnego i rzemiosła (ur. 1910)
• 1989 – Edward Ochab, polski polityk, minister administracji i rolnictwa, I sekretarz KC PZPR, przewodniczący Rady Państwa (ur. 1906)
• 1990 – Sergio Franchi, włoski piosenkarz, aktor (ur. 1926)
• 1991 – Richard Thorpe, amerykański reżyser filmowy (ur. 1896)
• 1994 – Ayrton Senna, brazylijski kierowca wyścigowy, trzykrotny mistrz świata Formuły 1 (ur. 1960)
• 1997
  • Arpad Gerecz, węgierski skrzypek, dyrygent
  • Dobrosław Mater, polski aktor (ur. 1927)
  • Bo Widerberg, szwedzki reżyser filmowy (ur. 1930)
• 2000
  • Gabriel Mérétik, francuski dziennikarz, pisarz (ur. 1939)
  • Steve Reeves, amerykański aktor, kulturysta (ur. 1926)
• 2004
  • Felix Haug, szwajcarski piosenkarz popowy (ur. 1952)
  • Lojze Kovačič, słoweński pisarz (ur. 1928)
• 2006
  • Raúl Francisco Primatesta, argentyński duchowny katolicki, kardynał (ur. 1919)
  • Big Hawk, amerykański raper (ur. 1969)
• 2007 – Andrzej Bulski, polski dziennikarz (ur. 1962)
• 2008
  • Paulo Amaral, brazylijski piłkarz, trener piłkarski (ur. 1923)
  • Philipp Freiherr von Boeselager, niemiecki ekonomista, wojskowy, uczestnik zamachu na życie Adolfa Hitlera z 1944 r. (ur. 1917)
  • Anthony Mamo, maltański polityk, prezydent Malty (ur. 1909)
• 2009
  • Delara Darabi, irańska przestępczyni (ur. 1986)
  • Tadeusz Mierzejewski, polski działacz kulturalny, współtwórca Teatru Nowego w Łodzi (ur. 1925)
• 2010
  • Timothy Aluko, nigeryjski pisarz (ur. 1918)
  • Zygmunt Kamiński, polski duchowny katolicki, biskup szczecińsko-kamieński (ur. 1933)
  • Helen Wagner, amerykańska aktorka (ur. 1918)

Przypisy